Grup priz seçerken önce bağlayacağınız cihazların toplam gücüne, sonra priz sayısına, kablo uzunluğuna ve kesitine bakılır. Anahtar, akım koruma, USB çıkışı veya UPS uyumu gibi özellikler bu temel değerlerin üzerine eklenir. Bu yazıda doğru grup prizi nasıl seçeceğinizi, hangi modelin hangi masaya ya da odaya uygun olduğunu anlatıyoruz. Grup prizi kullanırken uyulması gereken kuralları ise çoklu priz kullanırken nelere dikkat edilmeli yazımızda ayrıca ele aldık.
Önce toplam gücü hesaplayın
Türkiye'de satılan topraklı grup prizlerin büyük çoğunluğu 16 A ve 220-250 V değerindedir. 16 A'lik bir grup priz yaklaşık 3500 W yük taşır (16 A × 220 V = 3520 W). Bu sınır prizdeki tüm gözlerin toplamı için geçerlidir. 6'lı bir grup priz alınca taşınabilecek güç de altıya katlanmaz.
Hesap için cihazların etiketindeki watt değerlerini toplayın. Bilgisayar, monitör, modem ve yazıcıdan oluşan bir çalışma masası çoğu zaman 1000 W'ın altında kalır. Isıtıcı, su ısıtıcısı (kettle), ütü ve saç kurutma makinesi ise tek başına 1800-2500 W çekebilir. Bu cihazlardan ikisi aynı grup prizde birlikte çalışırsa sınır kolayca aşılır. Yüksek güçlü cihazları doğrudan duvar prizine takın ve grup prizi elektronik cihazlara ayırın. Hangi cihazların grup prize bağlanmaması gerektiğini yukarıda bağlantısını verdiğimiz çoklu priz yazısında listeledik.
Kaç prizli grup priz almalı?
Sitemizdeki grup prizler 2'li, 3'lü, 4'lü ve 6'lı olarak bulunur; klemensli modellerde Mutlusan 10'lu ve Depa 12'li seçenekler de vardır. Priz sayısını belirlerken bugün takacağınız cihazları sayın ve bir iki göz boş kalacak şekilde seçin. Boş göz bırakmak, ileride yanına ikinci bir grup priz takma isteğini (zincirleme bağlantı) önler.
Gözler arasındaki mesafeye de bakın. Laptop ve monitör adaptörleri gibi geniş gövdeli fişler yanındaki gözü kapatabilir. 6'lı bir grup prizde iki büyük adaptör varsa kullanılabilir göz sayısı dörde, hatta üçe düşebilir. Bu tür adaptörleriniz çoksa bir üst priz sayısını seçmek daha rahat bir kullanım sağlar.
Kablo uzunluğu ve kablo kesiti
Kablolu grup prizler sitemizde 1, 2, 3 ve 5 metre seçenekleriyle satılır. Duvar prizinden cihazın durduğu yere kadar olan mesafeyi ölçün ve bu mesafeye yetecek en kısa kabloyu seçin. Gereğinden uzun kablo, masa arkasında sarılı ya da halı altında kalır; sarılı ve üzeri kapalı kablo, yük altında ısısını atamaz.
Kablo kesiti, grup prizin taşıyabileceği akımı doğrudan belirler. 16 A için kablonun 3x1,5 mm² olması gerekir. 3x0,75 mm² veya 3x1 mm² kablolu modeller daha düşük akım için üretilir ve etiketlerinde genellikle 10 A yazar. Bu modellerde toplam yükü 2000 W'ın altında tutun. Kesit bilgisi kablonun dış kılıfına basılıdır; satın almadan önce ürün özelliklerinde, kullanım sırasında kablonun üzerinde kontrol edebilirsiniz.
Kablosuz (klemensli) grup priz ne zaman tercih edilir?
Ürün adında "klemensli" yazan grup prizler kablosuz satılır. Kabloyu ve fişi kullanıcı kendisi bağlar. İstediğiniz uzunlukta ve kesitte kablo kullanabildiğiniz için masa altına, tezgâh arkasına veya bir dolabın içine sabitlenecek prizlerde bu modeller daha kullanışlıdır. Bağlantıda faz, nötr ve toprak uçlarının doğru klemense takılması ve vidaların iyi sıkılması gerekir. Bu işten emin değilseniz kablolu hazır modeli seçin ya da bağlantıyı bir elektrikçiye yaptırın.
Anahtarlı grup priz
Anahtarlı grup prizlerde tüm gözleri aynı anda açıp kapatan bir anahtar bulunur. Televizyon ünitesi, oyun konsolu, hoparlör ve masaüstü bilgisayar gibi bekleme modunda da az da olsa elektrik çeken cihazları tek hareketle kapatmak için kullanılır. Işıklı anahtarlı modellerde prizin enerjili olup olmadığı uzaktan görülür.
Anahtar yalnızca açma kapama yapar; aşırı yükte veya gerilim sıçramasında kendiliğinden kapanmaz. Sitemizde Viko'nun 2'li, 3'lü, 4'lü ve 6'lı, El-Bi'nin 3'lü, 4'lü ve 6'lı, Depa'nın 6'lı anahtarlı modelleri bulunur. Viko'nun 3'lü ve 6'lı anahtarlı grup prizleri klemensli ya da 1, 2, 3 ve 5 metre kablolu olarak seçilebilir.
Akım korumalı grup priz
Bilgisayar, televizyon, modem ve ses sistemi gibi elektronik kartlı cihazlar için akım korumalı model tercih edilir. Bu prizler şebekedeki ani gerilim sıçramalarını sönümler. Seçerken ürünün joule değerine ve maksimum güç değerine bakın; joule değeri yükseldikçe priz daha büyük sıçramalara dayanır. Akım koruma devresinin çalışması için duvar prizinin topraklı olması gerekir. Çalışma prensibini ve joule değerinin anlamını akım korumalı priz nedir yazımızda anlattık.
Akım korumalı prizler kategorimizde Ufo'nun 3'lü ve 6'lı 1,5 metre kablolu modelleri, USB çıkışlı Horoz 6'lı model ve anahtarlı Viko 6'lı model bulunur. Akım korumalı prizin üzerine ikinci bir grup priz takmak korumayı zayıflatır; bu konuyu çoklu prize akım korumalı priz takılır mı yazımızda açıkladık.
USB çıkışlı grup priz
Telefon, tablet, kablosuz kulaklık ve akıllı saat gibi cihazları ayrı şarj adaptörü kullanmadan şarj etmek için USB çıkışlı modeller seçilir. Gece başucu, çalışma masası ve mutfak tezgâhı bu modellerin en çok kullanıldığı yerlerdir. Sitemizdeki El-Bi USB'li grup prizler 3'lü ve 6'lı, 2, 3 ve 5 metre kablolu olarak satılır.
USB çıkışının verebildiği akım, ürün etiketinde amper (A) olarak yazar. Hızlı şarj destekleyen telefonlar, standart bir USB çıkışında daha yavaş dolar. Hızlı şarj sizin için önemliyse telefonun kendi adaptörünü grup prizin normal gözüne takmak daha iyi sonuç verir. USB çıkışlarının çektiği güç de grup prizin 16 A'lik toplamına dahildir, ancak birkaç watt'lık bu değer hesabı pek değiştirmez.
UPS grup priz ve ofis kullanımı
UPS grup priz, kesintisiz güç kaynağının (UPS) çıkışına veya binadaki UPS hattına bağlanmak için yapılmış prizdir. Grup prizin içinde akü bulunmaz. Elektrik kesildiğinde cihazlar, prizin bağlı olduğu UPS'ten beslenmeye devam eder. Ofislerde bilgisayar, sunucu ve ağ cihazları UPS hattından beslenir. UPS prizi normal prizden ayrı tasarlandığı için çay makinesi veya ısıtıcı gibi yüksek güçlü bir cihazın yanlışlıkla UPS hattına takılması da zorlaşır. UPS gücü sınırlıdır ve bu tür bir cihaz UPS'i aşırı yüke sokar.
Sitemizde Viko 3'lü UPS grup prizin klemensli ve 2 metre kablolu modelleri ile Nead 3'lü klemensli UPS grup priz bulunur. Klemensli modeller ofis masalarının altına veya priz kanallarının yakınına sabitlenerek kullanılabilir. UPS'e bağlanacak cihazların toplam gücünün UPS'in VA değerini aşmamasına dikkat edin.
Çocuklu evlerde grup priz seçimi
Çocukların ulaşabileceği yerlerde çocuk korumalı (perdeli) grup priz tercih edin. Bu prizlerde gözlerin içinde, fişin iki pimi aynı anda bastırmadıkça açılmayan bir kapak bulunur; tek bir toka veya metal parçası sokulduğunda kapak açılmaz. Ürünün çocuk korumalı olup olmadığı genellikle ürün adında ya da açıklamasında belirtilir. Çocuk korumalı olsun ya da olmasın, grup prizi bir mobilyanın arkasına veya duvara sabitlemek çocukların prize ulaşmasını zorlaştırır.
Satın almadan önce kısa kontrol listesi
- Bağlanacak cihazların toplam gücü 3500 W'ın altında mı? Sürekli çalışacak bir yük için bu değerin rahatça altında kalın.
- Priz sayısı cihaz sayısından en az bir fazla mı, büyük adaptörler için yer var mı?
- Kablo, duvar prizine ek uzatma gerektirmeyecek uzunlukta mı? 16 A için kesit 3x1,5 mm² mi?
- Elektronik cihazlar için akım korumalı, sık kapatılan cihazlar için anahtarlı, şarj için USB'li, UPS hattı için UPS tipi model mi gerekiyor?
- Grup priz ve duvar prizi topraklı mı?
Tüm modelleri grup prizler kategorimizde Viko, El-Bi, Depa, Mutlusan ve Nead markalarıyla birlikte inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Grup priz kaç watt çeker?
Grup prizin kendi tüketimi, ışıklı anahtar veya USB devresi varsa birkaç watt ile sınırlıdır. Asıl bakılacak değer taşıyabileceği güçtür: 16 A'lik bir grup priz, tüm gözlerin toplamında yaklaşık 3500 W taşır.
Anahtarlı grup priz akım korur mu?
Hayır. Anahtar, prize bağlı cihazların elektriğini elle kesmeye yarar. Gerilim sıçramasına karşı koruma için akım korumalı model gerekir. Viko'nun 6'lı akım korumalı anahtarlı modeli gibi iki özelliği bir arada taşıyan ürünler de vardır.
UPS grup prize normal fiş takılır mı?
UPS prizler normal prizden ayırt edilecek şekilde farklı bir yapıyla üretilir ve her fiş uymayabilir. Bağlayacağınız cihazın fişinin prize uygun olup olmadığını ürün açıklamasından kontrol edin. UPS hattına yalnızca bilgisayar, monitör ve ağ cihazı gibi düşük güçlü cihazları bağlayın.
Grup prizin kablosu ısınıyorsa ne yapmalıyım?
Prize bağlı cihazların bir kısmını hemen çıkarın ve toplam gücü yeniden hesaplayın. Kablo veya fiş yük azaldığı hâlde ısınmaya devam ediyorsa, gözlerde gevşeme ya da kararma varsa grup prizi kullanmayı bırakıp yenisiyle değiştirin.