Kablo kanalı çeşitleri, kanalın nereye takılacağına ve içinden ne geçeceğine göre ayrılır: duvara yapıştırılan veya vidalanan plastik kanallar, prizin doğrudan üzerine takıldığı priz kanalları, pano içinde kullanılan delikli kanallar, yerdeki kabloyu örten balık sırtı kanallar, klima kanalları ve tavana asılan galvaniz saç kanallar. Doğru seçim için önce montaj yerine, sonra kanaldan geçecek kabloların sayısına ve kalınlığına bakılır. Bu yazıda her tipin nerede kullanıldığını, ölçünün nasıl belirlendiğini ve montajda en sık yapılan hataları anlatıyoruz.
Kablo kanalı ne işe yarar?
Kablo kanalı, sıva üstünden giden kabloları tek bir hatta toplayan ve üzeri kapakla kapanan profildir. Duvarı kırmadan yeni bir priz hattı çekmek, televizyonun arkasındaki kabloları toplamak, ofiste masalara elektrik ve internet götürmek ya da panodaki bağlantıları düzenlemek için kullanılır. Kapak, kabloyu darbeye, toza ve elle temasa karşı korur. Kapak açılıp kapanabildiği için sonradan kablo eklemek veya arızalı bir hattı değiştirmek de kolaydır.
Kablo kanalı çeşitleri
Yapışkanlı plastik kablo kanalı
Evde en çok kullanılan tiptir. Arkasındaki çift taraflı bant sayesinde düz ve temiz bir yüzeye vidasız tutturulur, kapak gövdeye bastırılarak takılır. 12x12 mm ve 16x16 mm kanallar tek bir priz hattı, anten, modem veya kamera kablosu için kullanılır. 25x16 mm ve 25x25 mm kanallar birkaç kabloyu birlikte taşır. 40x25 mm, 40x40 mm ve daha büyük ölçüler ise ana hatlar ve çok kablolu güzergâhlar içindir.
Yapışkanlı plastik kablo kanalları kategorimizde Depa'nın 12x12 mm'den 60x60 mm'ye kadar dokuz ölçüsü ile Mutlusan Canalex serisinin 12x12, 16x16, 25x16, 25x25 ve 40x25 mm kanalları 1 metrelik boylarda bulunur.
Bant, tozlu, nemli veya yeni boyanmış duvarda zamanla bırakabilir. Uzun hatlarda ve büyük ölçülü kanallarda bandın yanında gövdeyi belirli aralıklarla dübel ve vidayla sabitlemek daha sağlam bir sonuç verir.
Bantsız plastik kablo kanalı
Bantsız kanallar, gövdeden dübel ve vidayla duvara ya da tavana tutturulur. Kalın bir kablo demetinin ağırlığını bant taşıyamayacağı için bu tip daha çok büyük ölçülerde tercih edilir. Sitemizdeki Depa 60x40, 80x60, 100x40 ve 100x60 mm plastik kanallar bu gruptadır; atölye, dükkân ve ofislerde ana dağıtım hattı olarak kullanılır.
Priz kanalı (modüler kanal)
Priz kanalı, priz, anahtar ve data prizinin doğrudan kanalın üzerine takıldığı geniş bir kanaldır. Ofislerde masa hizasında duvar boyunca bir hat kurulur, ihtiyaç olan noktaya montaj seti takılarak priz eklenir. Mutlusan Eko ve Depa 100x50 mm modüler priz kanallarına 45x45 mm ölçülü topraklı priz, anahtar, komitatör ve data/telefon modülleri takılır. Tekli, ikili ve üçlü priz montaj setleri ile iç köşe, dış köşe, T köşe ve 90 derece L köşe parçaları priz kanalları ve aksesuarları kategorisinde yer alır.
Kanalın içinde ayırıcı bölme varsa enerji kablolarını bir bölmeden, data ve telefon kablolarını diğerinden geçirin. Bölme yoksa zayıf akım hattı için ayrı bir kanal çekin. Hangi kabloların zayıf akım grubuna girdiğini zayıf akım kablosu nedir yazımızda anlattık.
Delikli kablo kanalı (pano kanalı)
Delikli kanalın yan yüzeyleri tarak gibi yarıklıdır. Kablolar bu yarıklardan çıkarak sigortaya, klemense veya kontaktöre bağlanır, böylece pano içindeki her kablonun nereye gittiği kolayca izlenir. Elektrik panolarında, kumanda ve otomasyon panolarında kullanılır; duvar tesisatı için uygun değildir. Delikli kablo kanalları kategorimizde Mutlusan'ın gri renkli 25x25, 25x40, 25x60, 40x40 ve 40x60 mm modelleri bulunur.
Balık sırtı kablo kanalı
Balık sırtı kanal, yerden geçmek zorunda olan kabloyu örtmek için kullanılır. Kesiti ortada yüksek, kenarlara doğru incelen kambur bir yapıdadır. Bu sayede üzerine basıldığında ayağa takılmaz, sandalye tekerleği rahatça geçer. Ofisin ortasındaki bir masaya, fuar standına veya sahneye kablo götürmek için uygundur. Sitemizde Depa'nın gri, içten bölmeli 50x12, 70x20 ve 90x20 mm modelleri vardır; bölmeler sayesinde enerji ve data kablosu ayrı yollardan geçer.
Klima kablo kanalı
Klima kanalı, iç ünite ile dış ünite arasındaki bakır boruyu, drenaj hortumunu ve bağlantı kablosunu birlikte örter. Bu yüzden normal kablo kanalından geniştir ve köşe, ek ve sonlama parçalarıyla kurulur. Mutlusan 75x60 mm klima kanalı ile iç köşe, dış köşe, L köşe, ek parçası, dış sonlama ve kablo tutucu aksesuarları bu gruptadır.
Galvaniz saç kablo kanalı ve kablo merdiveni
Fabrika, depo, otopark ve büyük binaların tesisat katlarında çok sayıda kalın kablo, tavana asılan metal kanallarla taşınır. Bu kanallar tavana askı tiji ve kavramayla, duvara konsolla tutturulur; yön değiştirilen noktalarda T ve 90 derece dönüş parçaları kullanılır. RDK'nın 0,8 mm pregalvaniz sacdan üretilen 50x40, 100x40, 200x40 ve 300x40 mm kanalları 2,5 metrelik boylarda gelir. Daha ağır kablo yükleri için 20 ve 30 cm genişliğinde kablo merdivenleri kullanılır. Metal kanal hattının topraklama hattına bağlanması gerekir. Bu ürünleri ve montaj parçalarını kablo tavaları ve aksesuarları kategorimizde bulabilirsiniz.
Hangi ölçüde kablo kanalı seçmeliyim?
Kanal ölçüsü genişlik x yükseklik olarak yazılır. 40x25 mm bir kanalın tabanı 40 mm, yüksekliği 25 mm'dir. Ölçüyü belirlerken şu sırayı izleyin:
- Kanaldan geçecek kabloları sayın ve dış çaplarını kablo etiketinden veya kataloğundan öğrenin. Örnek vermek gerekirse 3x2,5 mm² NYM kablonun dış çapı yaklaşık 10 mm, Cat6 kablonunki yaklaşık 6 mm'dir.
- Kabloların kapladığı alan, kanalın iç kesitinin yaklaşık yarısını geçmesin. Ağzına kadar doldurulan kanalın kapağı yerinden atar, sıkışan kablolar da daha çok ısınır.
- İleride eklenecek kablolar için pay bırakın. Bir priz hattına 16x16 mm yeter, ama yanına bir internet kablosu da eklenecekse 25x16 mm daha rahat eder.
- Görünüşü de hesaba katın. Salonda ince ve duvar rengine yakın bir kanal göze batmaz; atölyede ise geniş ve vidalı bir kanal daha pratiktir.
Genel bir fikir vermesi için tipik kullanımlar şöyledir:
| Kanal ölçüsü | Tipik kullanım |
|---|---|
| 12x12 mm | Tek anten, telefon veya ince data kablosu |
| 16x16 mm | Tek priz veya aydınlatma hattı |
| 25x16 mm, 25x25 mm | Priz hattı ve yanında bir iki zayıf akım kablosu |
| 40x25 mm, 40x40 mm | Birden fazla priz hattı, oda içi ana güzergâh |
| 60x40 mm ve üzeri | Dükkân, ofis ve atölyede ana dağıtım hattı |
Tüm ölçüleri ve markaları kablo kanalları kategorimizde karşılaştırabilirsiniz.
Plastik mi, metal mi?
Konut, ofis ve dükkânda PVC kablo kanalı çoğu zaman yeterlidir: hafiftir, testereyle kolayca kesilir, paslanmaz ve topraklama gerektirmez. Kablo sayısı ve ağırlığı arttığında, kanal tavana asılacaksa veya üretim alanında darbe riski varsa metal kanal tercih edilir. Hastane, alışveriş merkezi ve tünel gibi yapılarda halojen içermeyen kablo ve kanal kullanımı genellikle projede belirtilir; bu tür işlerde ürünü proje şartnamesine göre seçin.
Montajda dikkat edilecekler
- Enerji kablolarıyla data, uydu, kamera ve telefon kablolarını aynı bölmeden geçirmeyin. Yan yana giden enerji hattı görüntüde parazite ve ağ bağlantısında kopmalara yol açabilir.
- Kanal içinde kablo eki yapmayın. Ek veya dallanma gerekiyorsa buat ya da klemens kutusu kullanın.
- Köşelerde kanalı 45 derece açıyla keserek birleştirin veya hazır iç ve dış köşe parçası kullanın. Kabloyu keskin bir köşede kırarak döndürmeyin.
- Yapışkanlı kanalı takmadan önce yüzeyi silin, yeni boyanmış duvarda boyanın tamamen kurumasını bekleyin.
- Kanalı kesmeden önce güzergâhı kurşun kalemle çizin ve ölçüyü iki kez kontrol edin. Prize ve anahtara giriş noktalarını en son ayarlamak işi kolaylaştırır.
Sık sorulan sorular
Kablo kanalı duvara nasıl yapıştırılır?
Kapağı gövdeden ayırın, duvarı tozdan arındırın ve bandın koruyucu kâğıdını parça parça soyarak gövdeyi çizdiğiniz hatta bastırın. Bant tutunduktan sonra kabloları yerleştirip kapağı kapatın. Büyük ölçülü kanallarda veya pürüzlü yüzeylerde gövdeyi ayrıca dübel ve vidayla sabitleyin.
Elektrik kablosu ile internet kablosu aynı kanaldan geçer mi?
Aynı bölmeden geçirilmesi önerilmez. Bölmeli bir priz kanalı veya balık sırtı kanal kullanın ya da internet kablosu için ayrı bir kanal çekin.
16x16 kablo kanalına kaç kablo sığar?
16x16 mm kanalın iç kesiti, et kalınlığı nedeniyle dış ölçüden biraz küçüktür. Rahat bir doluluk için genellikle bir adet 3x2,5 mm² NYM kablo veya iki üç ince anten ve data kablosu konur. Daha fazlası gerekiyorsa 25x16 mm veya 25x25 mm kanala geçin.
Kablo kanalı ile kablo tavası arasındaki fark nedir?
Kablo kanalının üzeri kapakla tamamen kapanır ve genellikle duvar üzerinde, görünür yerlerde kullanılır. Kablo tavası ve kablo merdiveni ise çoğunlukla tavana asılır, ağır ve çok sayıda kabloyu taşır, kablolara erişim için üst kısmı açık bırakılabilir.